Quần áo bị nước tẩy làm phai màu, còn cứu được không?

Áo khoác xanh đậm, áo trên màu đen, giặt xong đột nhiên xuất hiện một mảng đốm nâu, nâu đỏ không đều; nhiều người trực giác nghĩ: “Có phải dính bẩn gì không? Giặt thêm lần nữa là được chứ?”

Nếu món này đã chạm nước tẩy chứa clo (ví dụ nước tẩy gia dụng, thành phần chính là natri hypochlorite), thì những đốm đó thường không phải “bẩn”, mà làmàu vốn có đã bị phá hủy. Chúng tôi sắp xếp nguyên nhân, có thể xử lý thế nào, và cách phòng ở nhà, để bạn tham khảo.

1. Nước tẩy đã làm gì? Màu bị “phá”, không phải bị “che”

Nước tẩy chứa clo gia dụng là chất oxy hóa rất mạnh. Theo Scientific American và Khoa Hóa Đại học Bristol (Anh), nó tấn công cấu trúc chịu trách nhiệm hiện màu trong phân tử thuốc nhuộm (nhóm phát sắc), phá hoặc làm thay đổi chúng, khiến thuốc nhuộm không còn hấp thụ ánh sáng nhìn thấy được, màu biến mất.

Vì vậy đốm do nước tẩy gây ra đúng ngược với vết bẩn như cà phê, nước tương — chỗ “thêm một lớp gì đó”:nó là mất màu. Trên vải không có gì để giặt đi, nên cũng giặt không lại được.

Hiệp hội Vệ sinh Hoa Kỳ (American Cleaning Institute) xếp “phai màu do dùng nước tẩy không đúng” vào tình trạngkhông đảo ngược được; Hiệp hội Giặt khô và Giặt là quốc tế (DLI) cũng nêu, phai do chất tẩy oxy hóa gây ra không phục hồi được, chỉ có thể dùng nhuộm lại màu hoặc nhuộm lại cả món để che.

2. Vì sao xanh đậm, đen lại thành nâu, nâu đỏ?

Xanh đậm và đen, nhiều khi không phải một loại thuốc nhuộm duy nhất, mà là hỗn hợp nhiều màu.

Thí nghiệm trong Scientific American giải thích, thuốc nhuộm các màu khác nhau bị nước tẩy phá ởtốc độ khác nhau: trong màu hỗn hợp, màu bị phá trước biến mất, màu còn lại lộ ra. Giải thích của tiệm giặt và thương hiệu vệ sinh cũng nhắc, đồ đen, xanh đậm gặp nước tẩy thường xuất hiện đốm cam, nâu đỏ hoặc hồng, chứ không trắng ngay.

Đó cũng là lý do màu đốm thường đậm nhạt không đều, mép không đều: chỗ nước tẩy bắn, chảy nhiều ít khác nhau, mức độ phá cũng khác.

3. Vậy còn cứu được không?

Nói thật:màu vốn có không quay lại được nữa, giặt sạch hay tẩy vết đều không thể biến thuốc nhuộm đã bị phá trở lại như cũ.

Việc có thể làm lànhuộm lại, bổ sung màu. Với đồ đơn chiếc như màu xanh đậm, có thể đánh giá nhuộm lại, để cả món màu đồng đều hơn, đốm bớt rõ.

Nhưng trước khi gửi nhuộm, có vài việc cần biết trước:

1. Nhuộm xong sẽ đều hơn, nhưng sẽ không giống hệt như ban đầu. Chỗ đã bị nước tẩy làm tổn thương, vải nhận màu khác các chỗ khác, nhuộm xong vẫn có thể thấy đậm nhạt. Hiệp hội Giặt khô và Giặt là quốc tế nói kiểu phai này chỉ có thể “che”; hãng thuốc nhuộm Rit cũng nhắc, vải đã bị nước tẩy và nắng làm tổn thương khó nhuộm hơn, không chắc chắn che hết được.
2. Đường chỉ, khóa kéo có thể nhuộm không lên. Nhiều áo đường chỉ là 100% polyester, thuốc nhuộm thường dành cho vải cotton nhuộm không lên polyester, đường chỉ sẽ giữ màu cũ (giải thích chính thức của Rit); khóa kéo kim loại, cúc kim loại cũng không nhận màu.
3. Bản thân vải có thể đã giòn. Hiệp hội Vệ sinh Hoa Kỳ nhắc, dùng nước tẩy không đúng cũng có thể làm vải thủng, mỏng đi; len, tơ tằm, sợi co giãn gặp nước tẩy chứa clo sẽ ố vàng, và không loại bỏ được.

4. Ở nhà phòng thế nào?

• Xem nhãn giặt trước: hình tam giác gạch chéo nghĩa là không được tẩy; tam giác có đường chéo nghĩa là chỉ dùng được chất tẩy không clo (hệ oxy). Đồ có màu cần tẩy, hãy chọn chất tẩy oxy ghi “dùng được cho đồ màu.”
• Nước tẩy chứa clo đừng dùng trên đồ có màu: Hiệp hội Vệ sinh Hoa Kỳ khuyên, nước tẩy chứa clo chỉ dùng cho đồ trắng, và nhãn giặt cho phép.
• Đừng đổ nước tẩy thẳng lên quần áo: nhất định pha loãng theo hướng dẫn sản phẩm, hoặc cho vào cửa bỏ chất tẩy của máy giặt.
• Đồ có màu đừng giặt chung một lồng với nước tẩy: sau khi giặt đồ trắng có nước tẩy, trước khi giặt lồng đồ đậm tiếp theo, có thể xác nhận máy giặt và hộp bỏ thuốc không còn cặn. Clorox chính thức từng nêu, hộp bỏ chất tẩy xả chưa sạch có thể còn sót sang lồng sau, làm đồ đậm xuất hiện đốm phai không rõ nguyên nhân.
• Khi dùng nước tẩy dọn dẹp, mặc đồ cũ: lúc dùng nước tẩy vệ sinh phòng tắm, bếp, quần áo rất dễ bị bắn.
• Lỡ bị bắn, hãy xả nhiều nước sạch trước: cởi áo ngay, dùng nước lạnh xả từ mặt sau của vải vài phút, để nước tẩy rời sợi càng sớm càng tốt.Đừng thêm giấm hoặc chất tẩy khác: nước tẩy chứa clo trộn với sản phẩm axit, hoặc với amoniac, sẽ sinh khí độc.
• Cẩn thận những thứ khác cũng “tẩy” được: Hiệp hội Giặt khô và Giặt là quốc tế nhắc, một số sản phẩm nhuộm tóc, thuốc trị mụn chứa benzoyl peroxide, chất tẩy sát khuẩn cũng là chất oxy hóa, cũng có thể làm quần áo phai cục bộ.

Quần áo bị nước tẩy làm loang, thật sự rất xót. Nếu bạn chưa chắc đốm trên áo có phải do nước tẩy không, hoặc muốn biết có nhuộm lại được không, mời gửi ảnh hỏi chúng tôi trước.